Smakowity blog wegetariański
Ewelina zbiera tu swoje przepisy na dania wegetariańskie i wegańskie – od prostych przekąsek po obiadowe klasyki w wersji bez mięsa – oraz artykuły o kuchni i stylu życia Zero Waste.
Placki z cukinii są jednym z tych dań, które świetnie sprawdzają się o każdej porze dnia. Można podać je na szybki obiad, zapakować do lunchboxa albo zjeść na kolację z sosem czosnkowym. W wersji roślinnej nie potrzebują jajek, a odpowiednio dobrane składniki sprawiają, że pozostają zwarte, delikatne w środku i przyjemnie chrupiące na brzegach.
Najważniejszym etapem przygotowania jest pozbycie się nadmiaru wody z tartej cukinii. To właśnie wilgoć często odpowiada za zbyt miękką konsystencję, rozpadanie się placuszków i konieczność dosypywania dużej ilości mąki. Dobrze odciśnięte warzywo pozwala przygotować lekkie ciasto, które łatwo nakłada się na patelnię.
Do związania masy można wykorzystać mąkę z ciecierzycy, mielone siemię lniane, płatki owsiane albo zwykłą mąkę pszenną. Każdy z tych dodatków daje nieco inny efekt. Mąka z ciecierzycy wzbogaca smak i zawartość białka, siemię tworzy elastyczne spoiwo, a płatki owsiane nadają plackom bardziej rustykalną strukturę.
Poniższy przepis jest bazą, którą można łatwo dopasować do zawartości kuchennej szafki. Cukinia dobrze łączy się z koperkiem, natką pietruszki, szczypiorkiem, czosnkiem, wędzoną papryką i suszonymi ziołami. Dzięki temu jeden prosty przepis może za każdym razem smakować trochę inaczej.
| Wariant przygotowania | Konsystencja | Najlepsze spoiwo | Ilość tłuszczu |
|---|---|---|---|
| Smażone na patelni | Najbardziej chrupiące brzegi | Mąka z ciecierzycy | Umiarkowana |
| Pieczone w piekarniku | Lżejsze i bardziej zwarte | Siemię lniane lub płatki owsiane | Niewielka |
| Z dodatkiem ziemniaka | Miękkie w środku | Skrobia ziemniaczana | Umiarkowana |
| Z marchewką | Lekko słodkie i kolorowe | Mąka pszenna lub owsiana | Zależna od metody |
Na około 10–12 średnich placuszków potrzebne będą dwie średnie cukinie, czyli mniej więcej 500–600 g przed odciśnięciem. Przyda się także mała cebula, ząbek czosnku, trzy łyżki mąki z ciecierzycy, dwie łyżki płatków owsianych lub bułki tartej, łyżka mielonego siemienia lnianego, sól, pieprz oraz garść świeżych ziół. Do smażenia najlepiej użyć oleju o neutralnym smaku.
Cukinię można zetrzeć na dużych oczkach tarki, jeśli zależy nam na wyraźnej strukturze warzyw, albo na mniejszych, gdy placki mają być bardziej jednolite. Po starciu trzeba ją lekko posolić i odstawić na 10–15 minut. Następnie należy przełożyć ją na sitko, gazę lub czystą ściereczkę i bardzo dokładnie odcisnąć.
Cebulę warto również odcisnąć, zwłaszcza jeśli jest bardzo soczysta. Czosnek najlepiej przecisnąć przez praskę, a zioła drobno posiekać. Wszystkie składniki powinny po połączeniu utworzyć masę gęstą, ale nadal wilgotną. Jeśli ciasto spływa z łyżki, warto dodać jeszcze łyżkę płatków albo mąki i odczekać kilka minut, aby składniki wchłonęły wilgoć.
Mąka z ciecierzycy ma dodatkową zaletę: po podgrzaniu stabilizuje masę i nadaje jej lekko orzechowy aromat. Siemię lniane nie powinno być dodawane w całości, ponieważ najlepiej działa po zmieleniu i połączeniu z odrobiną wody. Można wymieszać je z trzema łyżkami wody i odstawić na kilka minut, tworząc prosty roślinny zamiennik jajka.
Po przygotowaniu masy patelnię należy dobrze rozgrzać, ale nie doprowadzać oleju do dymienia. Zbyt niska temperatura sprawi, że placki wchłoną tłuszcz i będą ciężkie. Zbyt wysoka szybko przypali zewnętrzną warstwę, zanim środek zdąży się ściąć. Najlepiej smażyć je na średniej mocy palnika.
Jedna porcja powinna odpowiadać mniej więcej jednej dużej łyżce masy. Po nałożeniu trzeba delikatnie spłaszczyć ją grzbietem łyżki. Cieńsze placuszki są bardziej chrupiące, szybciej się smażą i łatwiej zachowują kształt. Zbyt grube mogą pozostać wilgotne w środku, szczególnie gdy cukinia nie została wystarczająco mocno odciśnięta.
Placki należy smażyć po 3–4 minuty z każdej strony, aż uzyskają złocisty kolor. Nie warto obracać ich zbyt wcześnie. Gdy spód jest gotowy, placuszek sam zaczyna łatwiej odchodzić od patelni. Do przewracania najlepiej użyć szerokiej, cienkiej łopatki, ponieważ delikatna masa może pęknąć przy podważaniu.
Gotowe sztuki dobrze odkładać na kratkę albo talerz wyłożony papierowym ręcznikiem. Kratka pozwala odprowadzić parę i pomaga zachować chrupkość. Jeśli przygotowujemy większą porcję, można trzymać usmażone placki w piekarniku rozgrzanym do około 90°C, jednak nie należy przykrywać ich szczelnie folią.
W wersji pieczonej należy rozgrzać piekarnik do 210°C, wyłożyć blachę papierem i posmarować ją cienką warstwą oleju. Masę trzeba nakładać w odstępach, a wierzch każdego placka delikatnie skropić tłuszczem. Pieczenie trwa zwykle 20–25 minut, z obróceniem w połowie czasu. Takie placuszki są mniej tłuste, ale zwykle odrobinę mniej chrupiące niż smażone.
Podstawową masę można wzbogacić o startą marchewkę, kukurydzę, posiekany szpinak albo drobno pokruszone tofu. Marchewka wnosi naturalną słodycz i intensywny kolor, a kukurydza przyjemnie pęka pod zębami. Jeśli dodajemy warzywa o dużej zawartości wody, trzeba zwiększyć ilość mąki lub płatków i ponownie sprawdzić konsystencję.
Ciekawy efekt daje dodatek przypraw inspirowanych kuchniami świata. Kumin, kolendra i odrobina chili nadadzą plackom bardziej wyrazisty charakter. Wędzona papryka oraz suszony czosnek stworzą smak kojarzący się z warzywami z grilla. Z kolei koperek, szczypiorek i skórka z cytryny sprawią, że danie będzie świeże i lekkie.
Warto pamiętać o soli. Cukinia po posoleniu puszcza sok, dlatego najlepiej doprawić ją na początku, a po odciśnięciu spróbować masy i ewentualnie dodać jeszcze niewielką ilość przyprawy. Jeżeli do przepisu trafia słony sos sojowy, oliwki lub suszone pomidory, dodatkowa sól może okazać się zbędna.
Takie placki dobrze wpisują się w planowanie posiłków. Po wystudzeniu można przełożyć je do pojemnika, oddzielając warstwy papierem. W pomysłach na roślinne posiłki do pracy przydatny może być lunchbox dla wegan, gdzie placuszki mogą pełnić funkcję głównego składnika obok warzyw, dipu i świeżej sałatki.
Najprostszy sos powstaje z jogurtu sojowego, soku z cytryny, przeciśniętego czosnku, pieprzu i koperku. Jeśli chcemy uzyskać bardziej kremową konsystencję, można dodać łyżeczkę tahini albo łyżkę wegańskiego majonezu. Sos warto przygotować chwilę wcześniej, aby smaki zdążyły się połączyć.
Dobrze pasuje również dip z białej fasoli. Wystarczy zmiksować ugotowaną fasolę z sokiem z cytryny, odrobiną oliwy, czosnkiem i wodą do uzyskania gładkiej konsystencji. Taki dodatek zwiększa sytość posiłku i dostarcza białka. Z kolei salsa z pomidora, ogórka, czerwonej cebuli i natki pietruszki wnosi świeżość oraz przyjemny kontrast dla ciepłych placków.
Jeśli placuszki mają być częścią większego obiadu, można podać je z kaszą, pieczonymi ziemniakami albo prostą sałatką z pomidorów. Dla lżejszego posiłku wystarczy dip, kilka liści sałaty i kiszone warzywa. Ich kwaśny smak przełamuje delikatność cukinii, a chrupiąca struktura dodaje całemu daniu różnorodności.
Inspiracji do łączenia warzyw, zbóż i roślin strączkowych dostarczają także dawne tradycje kulinarne. Przykładem może być minojska potrawa z soczewicy, która przypomina, że proste składniki od tysięcy lat tworzą pożywne, pełne smaku posiłki. Placki z cukinii można potraktować podobnie: jako bazę, do której dobieramy sezonowe dodatki.
Tak przygotowane placuszki są lekkie, aromatyczne i łatwe do dopasowania do różnych potrzeb. Można zrobić je bez glutenu, wykorzystując certyfikowane płatki owsiane oraz mąkę z ciecierzycy, albo przygotować bardziej sycącą wersję z tofu i warzywami. Najlepszą konsystencję zachowują podane od razu, ale prawidłowo przechowywane dobrze sprawdzą się również następnego dnia.
Warto zacząć od klasycznej wersji z koperkiem i czosnkiem, a później wypróbować wariant marchewkowy, pikantny albo pieczony. Zapisz przepis, przygotuj własny sos i wykorzystaj cukinię wtedy, gdy sezonowe warzywa są najbardziej soczyste i aromatyczne.
Blog prowadzi Ewelina, która dzieli się przepisami wegetariańskimi i wegańskimi zamiast zbierać je na kartkach. Strona łączy przepisy z artykułami o kuchni i podejściem Zero Waste – zajrzyj do sekcji O mnie oraz Aktualności, gdzie znajdziesz cykle „Historia od kuchni” i „wegeBIBLIOTECZKA”.
