Smakowity blog wegetariański
Ewelina zbiera tu swoje przepisy na dania wegetariańskie i wegańskie – od prostych przekąsek po obiadowe klasyki w wersji bez mięsa – oraz artykuły o kuchni i stylu życia Zero Waste.
Wege gulasz z karczochów i pieczarek to sycące danie jednogarnkowe, które łączy delikatne, lekko kwaskowe serca karczochów z głębokim smakiem dobrze podsmażonych grzybów. Sos na bazie pomidorów, cebuli i czosnku sprawia, że całość jest treściwa, choć pozostaje lekka i w pełni roślinna.
To dobry pomysł na codzienny obiad, kolację dla gości albo posiłek do przygotowania z wyprzedzeniem. Gulasz smakuje jeszcze lepiej po kilku godzinach, gdy przyprawy zdążą się połączyć, a warzywa przejdą aromatem sosu. Można podać go z kaszą, pieczywem, ryżem lub kremowym puree ziemniaczanym.
Karczochy dobrze komponują się z ziołami śródziemnomorskimi, pomidorami, oliwkami i cytryną. Pieczarki wnoszą umami, czyli przyjemną, wytrawną głębię, dzięki której danie nie potrzebuje mięsa ani ciężkich dodatków. Warto wybierać jędrne grzyby i dokładnie odparować z nich wodę podczas smażenia.
Przepis łatwo dopasować do zawartości kuchennych szafek. Można użyć karczochów marynowanych ze słoika albo serc karczochów w zalewie, a pieczarki zastąpić boczniakami. Gulasz można też wzbogacić białą fasolą, ciecierzycą lub odrobiną czerwonej soczewicy.
| Element | Najlepszy wybór | Możliwa zamiana |
|---|---|---|
| Główne składniki | Serca karczochów i pieczarki | Boczniaki, fasola, cukinia |
| Baza sosu | Pomidory z puszki i bulion warzywny | Passata i woda |
| Przyprawy | Czosnek, oregano, tymianek, papryka | Zioła prowansalskie |
| Dodatek skrobiowy | Kasza jęczmienna, ryż lub pieczywo | Ziemniaki albo polenta |
| Wersja bezglutenowa | Ryż, komosa lub kasza gryczana | Bez zmian w sosie |
Do przygotowania około czterech porcji potrzebne są: 500 g pieczarek, 300–350 g serc karczochów odsączonych z zalewy, jedna duża cebula, trzy ząbki czosnku, 400 g krojonych pomidorów z puszki, 250 ml bulionu warzywnego oraz dwie łyżki oliwy. Przyda się także łyżka koncentratu pomidorowego, pół łyżeczki wędzonej papryki, łyżeczka suszonego oregano i pół łyżeczki tymianku.
Smak warto zrównoważyć łyżeczką soku z cytryny albo odrobiną zalewy z karczochów. Do doprawienia wystarczą sól i świeżo mielony pieprz, ale można dodać również płatki chili. Na sam koniec dobrze pasują natka pietruszki, świeża bazylia, koperek lub kilka listków rukoli.
Jeśli gulasz ma być bardziej sycący, można dorzucić puszkę białej fasoli. W wersji bogatszej w białko sprawdzi się również ciecierzyca. Osoby unikające glutenu powinny podać danie z ryżem, kaszą gryczaną, komosą ryżową albo bezglutenowym pieczywem.
Pieczarki należy oczyścić wilgotną ściereczką lub szybko opłukać i dokładnie osuszyć. Krojenie w grubsze plastry pozwala zachować ich strukturę. Na mocno rozgrzanej patelni lub w szerokim garnku trzeba rozgrzać oliwę, a następnie smażyć grzyby partiami. Jeśli wrzucimy wszystkie naraz, puszczą dużo soku i zaczną się dusić zamiast rumienić.
Dobrze zrumienione pieczarki można przełożyć na talerz, a w tym samym naczyniu zeszklić cebulę. Ten sposób pozwala zachować na dnie garnka smakowite przyrumienione fragmenty, które później rozpuszczą się w sosie. Po dodaniu czosnku trzeba smażyć całość krótko, mniej więcej trzydzieści sekund, żeby aromat pozostał świeży, a czosnek się nie przypalił.
Karczochy warto osuszyć z nadmiaru zalewy i pokroić na połówki lub ćwiartki. Jeśli są mocno kwaśne albo słone, można je delikatnie przepłukać. Nie należy smażyć ich zbyt długo, ponieważ mogą stracić delikatną konsystencję. Najlepiej dodać je po przygotowaniu bazy cebulowo-pomidorowej, gdy sos zacznie już gęstnieć.
W garnku po smażeniu pieczarek należy rozgrzać oliwę i zeszklić cebulę. Następnie trzeba dodać czosnek, koncentrat pomidorowy, wędzoną paprykę, oregano oraz tymianek. Krótkie podsmażenie koncentratu sprawia, że jego smak staje się pełniejszy, a przyprawy uwalniają aromaty w tłuszczu.
Po chwili do garnka trafiają pomidory i bulion. Sos należy zagotować, zmniejszyć ogień i gotować przez około dziesięć minut bez przykrycia. W tym czasie płyn lekko odparuje, a pomidory stracą surową kwaskowość. Potem można dodać podsmażone pieczarki oraz karczochy.
Gulasz powinien gotować się jeszcze przez dziesięć–piętnaście minut na małym ogniu. Warto mieszać go od czasu do czasu, szczególnie jeśli sos jest gęsty. Na koniec trzeba spróbować dania i doprawić je solą, pieprzem oraz sokiem z cytryny. Kwaśny akcent podkreśla smak karczochów i sprawia, że pomidorowa baza nie jest płaska.
Jeśli sos okaże się zbyt rzadki, należy gotować go przez kilka minut bez pokrywki. Zbyt gęsty można rozluźnić niewielką ilością bulionu. Nie trzeba dodawać mąki ani śmietanki, ponieważ odpowiednie odparowanie płynu daje gładką, naturalnie zagęszczoną konsystencję.
Najprostszym dodatkiem będzie kromka chrupiącego chleba, którą można zanurzać w aromatycznym sosie. Gulasz świetnie smakuje również z kaszą jęczmienną, pęczakiem, ryżem basmati i kaszą bulgur. W wersji bezglutenowej najlepiej wybrać ryż, komosę ryżową, kaszę gryczaną niepaloną lub polentę.
Dobrym uzupełnieniem będzie świeża sałatka z rukoli, ogórka i pomidorów. Jej chrupkość przełamie miękką strukturę gulaszu. Można także przygotować surówkę z kapusty, marchewki i soku z cytryny. Do podania pasują prażone pestki dyni, posiekane migdały oraz kilka kropli dobrej oliwy.
Jeżeli danie ma pojawić się na stole podczas spotkania, warto podać je w szerokim naczyniu i udekorować natką pietruszki. Obok można ustawić miskę z pieczywem oraz mały talerz z oliwkami. Roślinne dodatki w podobnym, śródziemnomorskim stylu stworzą spójną i niewymagającą aranżację.
Na zimno gulasz może pełnić funkcję farszu do podpłomyków lub pieczonych ziemniaków. Można wykorzystać go także jako bazę do zapiekanki. Wystarczy przełożyć go do naczynia, przykryć puree ziemniaczanym i zapiec do uzyskania złotej skorupki.
Serca karczochów ze słoika często pozostają po przygotowaniu sałatki, pizzy lub makaronu. Gulasz jest dobrym sposobem na wykorzystanie takiego niewielkiego zapasu. Zalewę można dodać do sosu zamiast części soku z cytryny, o ile nie jest zbyt słona. Warto także zachować łodygi świeżych ziół i wykorzystać je podczas gotowania bulionu.
Pieczarki można połączyć z boczniakami, portobello lub innymi dostępnymi grzybami. Jeśli w lodówce zostały warzywa, takie jak marchew, seler naciowy, papryka czy cukinia, można pokroić je w kostkę i dodać do cebuli. W przypadku bardziej delikatnych warzyw trzeba skrócić czas gotowania, aby nie rozpadły się w sosie.
Gulasz zyska ciekawy charakter po dodaniu zielonych oliwek, kaparów albo suszonych pomidorów. Łyżka masła orzechowego nada mu kremowości, choć zmieni śródziemnomorski profil na bardziej wytrawny i złożony. Można również wmieszać odrobinę roślinnej śmietanki, jeśli zależy nam na łagodniejszym sosie.
Do szybkiego posiłku w podobnym duchu pasuje także pasta z pieczonej papryki. Można podać ją jako smarowidło do pieczywa obok gulaszu albo wykorzystać następnego dnia w lunchboxie, dzięki czemu kilka przygotowanych składników znajduje więcej niż jedno zastosowanie.
Po wystudzeniu gulasz należy przełożyć do szczelnego pojemnika i przechowywać w lodówce maksymalnie trzy dni. Można przygotować go wieczorem, a następnego dnia zabrać do pracy w pojemniku z osobną porcją ryżu lub kaszy. Sos nie traci smaku podczas przechowywania, a jego konsystencja często staje się jeszcze lepsza.
Podczas odgrzewania warto użyć małego garnka i niskiej temperatury. Jeśli danie zgęstniało, wystarczy dodać kilka łyżek wody lub bulionu. Należy podgrzać je dokładnie, ale nie gotować długo, ponieważ karczochy mogą się rozpaść, a pieczarki stracą jędrność.
Gulasz można także zamrozić, najlepiej bez dodatku kaszy, ryżu czy ziemniaków. Po rozmrożeniu trzeba podgrzewać go stopniowo i w razie potrzeby uzupełnić płyn. Świeże zioła, sok z cytryny oraz oliwę najlepiej dodać dopiero na talerzu, ponieważ wtedy zachowają najwięcej aromatu.
Przygotuj ten aromatyczny, roślinny obiad z produktów, które masz pod ręką, i podaj go z ulubionym dodatkiem. Zapisz przepis, ugotuj większą porcję na kolejny dzień i wykorzystaj resztki kreatywnie, zamiast pozwolić im zostać zapomnianymi w lodówce.
Blog prowadzi Ewelina, która dzieli się przepisami wegetariańskimi i wegańskimi zamiast zbierać je na kartkach. Strona łączy przepisy z artykułami o kuchni i podejściem Zero Waste – zajrzyj do sekcji O mnie oraz Aktualności, gdzie znajdziesz cykle „Historia od kuchni” i „wegeBIBLIOTECZKA”.
